Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki

Budynek

DZIEJE ZESPOŁU SYNAGOG W PIOTRKOWIE TRYBUNALSKIM

Istnienie świątyni żydowskiej w Piotrkowie Trybunalskim datowane jest na II połowę XVII wieku. Wówczas była to świątynia drewniana, które uległa całkowitemu zniszczeniu w 1740 r. Obecną synagogę, wzniesioną w latach 1791-1793, ufundował Mojżesz Kocyn. Źródła pośrednie wskazują, iż autorem budynku oraz ołtarza był Dawid Friedlander. Świątynia wzniesiona została w formie jednolitej bryły, na planie prostokąta, którą pokryto wysokim dwuspadowym dachem. Ściany boczne budynku zdobił falisty gzyms biegnący nad oknami.

W głównej sali świątyni, na ścianie wschodniej, znajdował się ołtarz z drzewa gruszy pokryty złoceniami z wnęką na rodały (zwoje Tory). Po stronie południowej
i północnej umieszczono babińce.

Od strony południowej z Dużą Synagogą sąsiaduje budynek zwany Małą Synagogą. Wzniesiony w 1776 r. przez fundację Herna Piotrkovera od początku był siedzibą szkoły żydowskiej. Na piętrze budynku mieścił się sąd rabinacki oraz zarząd gminy żydowskiej.

Na wschód od świątyni, za synagogą rozciągał się cmentarz żydowski czynny w latach 1689-1795. Uległ on zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Stał się też miejscem licznych egzekucji ludności żydowskiej.

W latach pięćdziesiątych XIX wieku synagoga została przebudowana i rozbudowana. Z obu stron sali modlitw wzniesiono piętrowe babińce, wykorzystując przy tym parterową część istniejącego babińca. Zmieniono wówczas fasadę, nadając jej kształty, które zachowała do dziś. Synagoga w takim kształcie przetrwała, mimo splądrowania w 1854 r., do okupacji hitlerowskiej. W czasie ostatniej wojny uległa poważnemu zniszczeniu. Wnętrze zostało zdewastowane, dach zerwany, co pociągnęło za sobą poważne zawilgocenie murów zewnętrznych i wewnętrznych. Całkowitemu zniszczeniu uległa polichromia Dawida Friedlandera na ścianie wschodniej oraz Dawida Goldsteina na stropie i ścianie zachodniej.

W roku 1963 władze przystąpiły do prac konserwatorskich i adaptacyjnych budynku.

W roku 1967 swą siedzibę znalazła tu biblioteka publiczna.

 

Znajdź nas na:

Facebook

Twitter

w.bibliotece.pl

ePUAP